Przedawnienie roszczeń. Kiedy 3, a kiedy 20 lat? - LEGATIS KANCELARIA PRAWNA

733 000 773

Bezpłatna infolinia 24/7

Przedawnienie roszczeń. Kiedy 3, a kiedy 20 lat?

Osobie poszkodowanej w wypadku należy się odszkodowanie z OC sprawcy. Jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że roszczenia o wypłatę odszkodowania ulegają przedawnieniu. W jakim czasie można egzekwować wypłatę świadczenia?

Czym właściwie jest przedawnienie?

Kwestię przedawnienia zadośćuczynienia bądź odszkodowania reguluje Kodeks cywilny. Najprościej mówiąc, przedawnienie roszczenia sprawia, że osoba zobowiązana do jego zapłaty (sprawca wypadku lub towarzystwo ubezpieczeniowe) nie mają już obowiązku jego uregulowania. Odszkodowanie z OC sprawcy po przedawnieniu roszczenia będzie zależne jedynie od dobrej woli ubezpieczyciela. Dlatego zamiast liczyć na wielkoduszność firmy ubezpieczeniowej, lepiej odpowiednio zadbać o swoje prawa do egzekucji roszczenia.

Zasady ogólne przedawnienia

Kwestia przedawnienia odszkodowania czy zadośćuczynienia jest jasno określona w art. 442 § 1 Kodeksu cywilnego. Wyżej wymieniony paragraf wskazuje dwa terminy przedawnienia: 3 oraz 10 lat. Pierwszy z nich liczony jest od momentu, w którym poszkodowany dowiedział się lub mógł się dowiedzieć zarówno o szkodzie, jak i jej sprawcy. Zatem o tym przedawnieniu nie można mówić w sytuacji, kiedy nieznany jest sprawca szkody. Warto o tym pamiętać, gdyż nie we wszystkich przypadkach wypadków komunikacyjnych sprawcy są od razu znani. Co ważne, powyższy paragraf określa również maksymalny czas, w jaki można ubiegać się o odszkodowanie z OC sprawcy. Wynosi on 10 lat, które liczone jest od daty zdarzenia, w wyniku którego powstała szkoda.

20 lat dla przestępstw

Powyższy paragraf nie dotyczy jednak szkód, które są wynikiem przestępstwa. W tym przypadku o odszkodowanie z OC sprawcy można ubiegać się w ciągu 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa (zgodnie z art. 442 § 2 Kodeksu cywilnego). W tym przypadku nie ma żadnego znaczenia termin, w jakim poszkodowany dowiedział się o powstaniu szkody i o jej sprawcy.

W przypadku przedawnienia za szkodę w wyniku przestępstwa istotne są możliwości sądów. Niewiele osób wie, że w procesie cywilnym sąd – w zgodzie z przepisami prawa karnego – może ustalić, czy działanie sprawcy było przestępstwem. Co więcej, niekonieczne jest do tego wskazanie sprawcy w wyniku postępowania karnego. Zatem już orzeczenie sądu cywilnego jest wystarczające do tego, aby móc skorzystać z 20-letniego okresu przedawnienia.

Powyższa zasada działa również w drugą stronę. Jeśli w wyniku postępowania karnego został wydany wyrok skazujący, to sąd cywilny jest zobowiązany tym wyrokiem. Tym samym wyrok skazujący w postępowaniu karnym automatycznie daje poszkodowanemu prawo do ubiegania się o odszkodowanie z OC sprawcy w ciągu 20, a nie 3 lat.

Przedawnienie szkody na osobie

Zupełnie inne zasady przedawnienia obowiązują w przypadku szkód na osobie. W takim przypadku odszkodowanie z OC sprawcy można egzekwować w ciągu 3 lat od momentu dowiedzenia się o szkodzie i jej sprawcy. Art. 442 § 3 nie wskazuje maksymalnego czasu przedawnienia roszczeń. Oznacza to, że jeśli poszkodowany pozna sprawcę szkody po kilku latach od powstania szkody, to okres przedawnienia jest liczony od tego dnia a nie od momentu wystąpienia zdarzenia. Przykładowo: poznając sprawcę szkody po 10 latach od zdarzenia, roszczenie o odszkodowanie z OC sprawcy ulegnie przedawnieniu dopiero w sumie po 13 latach od zdarzenia (10 lat ujawnienia sprawcy + 3 lata przedawnienia).

Przedawnienie szkody na osobie małoletniej

Ważną kwestią jest również okres przedawnienia szkody powstałej na osobie pełnoletniej. Wynosi on 2 lata i liczony jest od momentu uzyskania przez poszkodowanego pełnoletności. Oznacza to, że do 20 roku życia może on egzekwować swoje prawo do odszkodowania za szkodę, którą poniósł w dzieciństwie. Warto o tym wiedzieć, gdyż nie wszyscy poszkodowani mogą liczyć na pomoc najbliższych w ubieganiu się o odszkodowanie z OC sprawcy wtedy, kiedy sami nie są jeszcze dorośli.

Wstrzymanie biegu przedawnienia

Oprócz znajomości terminów przedawnienia roszczeń, warto również być świadomym sytuacji, które wstrzymują jego bieg. Jeśli poszkodowany podejmie jakąkolwiek czynność przed sądem powszechnym, polubownym lub komornikiem, termin roszczenia zaczyna biec od nowa. Ta sama zasada obowiązuje w momencie prowadzenia mediacji między poszkodowanym a sprawcą szkody czy uznanie egzekwowanego zobowiązania przez dłużnika. Zgłoszenie roszczeń o odszkodowanie z OC sprawcy do ubezpieczyciela również wstrzymuje bieg przedawnienia. Termin przedawnienia jest liczony wówczas od nowa od momentu otrzymania przez poszkodowanego decyzji o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia. Co ważne – zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego –  dotyczy to również roszczeń zgłaszanych przez osoby niebędące stronami polis ubezpieczeniowych, np. przez bliskich ubiegających się o odszkodowanie za śmierć dziecka.

Przedawnienie ma znaczenie

Bezsprzecznym jest fakt, że przedawnienie ma ogromne znaczenie w możliwości wyegzekwowania należnego odszkodowania za poniesioną szkodę. Niestety część osób nie zdaje sobie nawet sprawy, że może ubiegać się o odszkodowanie z OC sprawcy tylko w określonym czasie. Często bywa tak, że poniesiona szkoda jest tak duża, że poszkodowani nie mają głowy do ubiegania się o wypłatę świadczenia. Kiedy już jednak podejmują stosowne kroki, może okazać się, że jest już za późno, gdyż roszczenie uległo przedawnieniu. Dlatego tak ważne jest monitorowanie sprawy odszkodowawczej od samego początku. Aby rzeczywiście wyegzekwować należne odszkodowanie z OC sprawcy, warto skorzystać ze wsparcia doświadczonych prawników. Kancelaria Prawna Legatis świadczy usługi z zakresu egzekwowania należnego odszkodowania dla osób poszkodowanych w wypadkach. Prawnicy stale monitorują postępy w sprawie i podejmują wszelkie niezbędne kroki prawne dążące nie tylko do wypłaty odszkodowania, ale również do przyznania świadczenia w wysokości adekwatnej do poniesionych szkód. Znajomość swoich praw przez poszkodowanego jest niezwykle ważna w sporze z firmami ubezpieczeniowymi, które zwykle zaniżają wysokość wypłacanego świadczenia. I chociaż walka z ubezpieczycielem nie jest łatwa, to dzięki profesjonalnemu wsparciu Kancelarii Prawnej Legatis otrzymanie uczciwego odszkodowania jest możliwe.

AKTUALNOŚCI